قالب وبلاگ

قالب وبلاگ


بگو مگو
 

محل درج آگهی و تبلیغات
 
نوشته شده در تاریخ جمعه 9 دی‌ماه سال 1390 توسط wwww

دکتر بیژن صدری زاده

وزارت بهداشت، مشاور وزیر بهداشت در امور بهداشتی و بین الملل

 

اهداف درس
انتظار می‌رود فراگیرنده، پس از گذراندن این درس، بتواند :
Ø      با مقررات بهداشتی بین المللی آشنایی داشته باشد

Ø      ضمن آشنایی با سوابق، وظایف و اهداف سازمان جهانی بهداشت، از نقش سازمان مزبور در توسعه سلامت جهانی باخبر باشد

Ø      از نقش سیستم ملل متحد در توسعه سلامت آگاه باشد

Ø      با سوابق، ساختار، اهداف و برنامه های مربوط به سازمان‌های بین المللی وابسته به ملل متحد، آشنایی کامل داشته باشد و از نقش آنها در توسعه سلامت، باخبر باشد
 

واژه های کلیدی
سازمان‌های فراملّی، توسعه سلامت، بهداشت بین الملل، سیستم ملل متحد، سازمان جهانی بهداشت

مقدمه
بیماری حد و مرز نمی‌شناسد. در گذشته ای نه چندان دور جمعیت‌ها ساکن بودند و آمیزش جوامع با یکدیگر کمتر اتفاق می‌افتاد. با گذشت زمان، ضمن کشف سیستم‌های ارتباطی سریع و قابل اطمینان و آگاهی بیشتر از راه های انتقال بیماری‌های عفونی به نقش همکاری‌های بین‌المللی در زمینه سلامت بیش از پیش پی برده شد.

از سال 1851 به بعد به منظور مبارزه با انتشار وبا، تب زرد، طاعون، آبله و تیفوس در دنیا گردهمایی‌های بین‌المللی بسیاری در زمینه سلامت برگزار شدو عهدنامه ها و مقررات عدیده ای تدوین گردید. مهمترین رویدادهای تاریخی مربوط به همکاری‌های بهداشتی بین‌المللی به شرح زیر می‌باشند:

1851 اولین کنفرانس صحی بین‌المللی به منظور تهیه عهدنامه صحی بین‌المللی در پاریس برگزار می‌شود ولی شکست می‌خورد.

1902 اداره صحی بین‌المللی (International Sanitary Bureau) که بعدا به اداره صحی پان آمریکن (Pan American Sanitary Bureau) تغییر نام می‌دهد در واشنگتن تاسیس می‌گردد. این اداره طلایه‌دار سازمان بهداشت پان آمریکن (Pan American health organization) است که نقش اداره منطقه ای سازمان جهانی بهداشت برای آمریکا را نیز عهده دار می‌باشد.

1907 اداره بین‌المللی بهداشت عمومی (l'Office International d'Hygiene Publique) در پاریس تاسیس می‌شود. این اداره دارای یک دبیرخانه و یک کمیته دائمی است که اعضای آن مقامات بهداشتی ارشد دولت‌های عضو می‌باشند.

1919 اتحادیه ملل (League of Nations) به منظور رسیدگی به امور پیشگیری و کنترل بیماری‌ها تشکیل می‌گردد. سازمان بهداشتی اتحادیه ملل (Health Organization of League Hations) ، به موازات اداره بین‌المللی بهداشت عمومی در ژنو مستقر می‌شود.

1938 آخرین کنفرانس صحی بین‌المللی در پاریس برگزار می‌شود.

1946 کنفرانس بهداشت بین‌الملل در نیویورک، اساسنامه سازمان جهانی بهداشت (WHO) را تصویب می‌کند.

1948 اساسنامه سازمان جهانی  بهداشت (WHO) در 7 آوریل (روز بهداشت جهانی) با امضاء 61 کشور عضو جنبه اجرایی پیدا می‌کند. بعدا، اولین مجمع بهداشت جهانی با شرکت نمایندگان 55 دولت که به عضویت سازمان در آمده بودند، در ژنو برگزار می‌شود.

1951 تصویب متن جدید مقررات صحی بین‌المللی به وسیله چهارمین مجمع بهداشت جهانی.

1969 مقررات صحی بین‌المللی، در حالیکه تیفوس شپشی و تب راجعه از آن حذف می‌شود و فقط وبا، طاعون، آبله و تب زرد در آن باقی می‌ماند، به مقررات بهداشتی بین‌المللی تغییر نام می‌دهد.

1974 سازمان جهانی بهداشت برنامه توسعه ایمن سازی (Expanded Programme on Immunization) ـ  را به منظور محافظت کودکان در برابر فلج اطفال ، سرخک ، دیفتری ، سیاه سرفه ، کزاز و سل راه اندازی می‌کند.

1978 کنفرانس بین‌المللی مشترک بین سازمان جهانی بهداشت و یونیسف درآلماآتای شوروی، اعلامیه مراقبت‌های اولیه بهداشتی را به عنوان کلید نیل به هدف سلامت برای همه تا سال 2000 تصویب می‌کند.

1979 در حالیکه آخرین مورد طبیعی آبله در سال 1977 اتفاق افتاده است، ریشه کنی آبله در دنیا به وسیله یک کمیسیون جهانی گواهی می‌شود.

1981 استراتژی جهانی سلامت برای همه تا سال 2000 پذیرفته می‌شود وبه وسیله مجمع عمومی ملل متحد مورد تایید قرار می‌گیرد. مجمع عمومی ملل متحد ضمن تصویب استراتژی، سایر سازمانهای بین‌المللی را به همکاری با سازمان جهانی بهداشت دعوت می‌نماید.

1988 چهلمین سالگرد تاسیس سازمان جهانی بهداشت جشن گرفته می‌شود.

چهل و یکمین اجلاس مجمع بهداشت جهانی ریشه کنی فلج اطفال تا سال 2000 را تصویب می‌کند.

نقش سیستم ملل متحد در توسعه سلامت
سلامت انسان‌هــا هدف اصلی بسیاری از سازمان‌هــای بین‌المللی می‌باشــد. نگاهـی ساده بر اعضای  (Organs) اصلی سیستم ملل متحد نشان می‌دهد که تقریبا همه سازمان‌ها، برنامه ها، صندوق‌ها و کمیسیون‌های مربوطه از نوعی مسئولیت برای ارتقای سلامت در سطوح جهانی، منطقه ای و ملّی برخوردارند. اعضای مختلف سیستم ملل متحد به طور مستقیم یا غیرمستقیم در ارتقای سلامت در سطح جهانی مشارکت دارند. بعضی از این اعضا ممکن است جنبه های خاصی از بخش سلامت را مورد توجه قرار دهند. مثلا بانک جهانی به جنبه های مالی و اقتصادی سلامت می‌پردازد، برنامه محیط زیست ملل متحد (United  Nations Environmental Programme : UNEP) حفاظت از محیط زیست را عهده دار می‌باشد و غیره.

سازمان جهانی بهداشت (WHO) ، صندوق کودکان ملل متحد (UNICEF) وصندوق جمعیت ملل متحد (UNFPA) در برابر سلامت جهان و جهانیان هر یک دارای وظایف و تعهدات ویژه ای می‌باشند که در جای خود به آن خواهیم پرداخت.

سازمان‌ها، برنامه ها و صندوق‌های ملل متحد 
1 ـ  سازمان‌ها و صندوق‌هایی که مستقیما در توسعه سلامت نقش دارند، شامل
1ـ1 سازمان جهانی بهداشت (World Health Organization : WHO)

1ـ2 صندوق کودکان ملل متحد(United Nations Children's Fund : UNICEF)

1ـ3 صندوق جمعیت ملل متحد   (United Nations Population Fund : UNFPA)

1ـ4 سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد

(United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization: UNESCO)

2 ـ  سازمان‌ها و برنامه هایی که به طور غیر مستقیم با سلامت در ارتباط می باشند
2ـ1 برنامه عمران ملل متحد (United Nations Development Programme : UNDP)

2ـ2 اداره کمیساریای عالی ملل متحد

      (Office of the United Nations High Commissioner for Refugees : UNHCR)

2ـ3 برنامه محیط زیست ملل متحد (United Nations Environmental Programme : UNEP)

2ـ4 گروه بانک جهانی (World Bank Group)

2ـ5 سازمان بین‌المللی کار (International Labour Organization : ILO)

2ـ6 سازمان بین‌المللی تجارت (World Trade Organization : WTO)

2ـ7 سازمان منع سلاح‌های شیمیایی

 (Organization of the Prohibition of Chemical Weapons: OPCW)     

2ـ8 سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد

     (Food and Agriculture Organization of United Nations : FAO)

2ـ9 برنامه غذای جهانی (World Food Programme : WFP)

ذیلا در باره آن گروه از سازمان‌ها و صندوق‌هایی که مستقیما در توسعه سلامت نقش دارند به بحث بیشتری می‌پردازیم و پس از آن به اهداف کلی سازمان‌ها و برنامه هایی که به طور غیر مستقیم با توسعه ملی سلامت ارتباط دارند، اشاره خواهیم کرد.

سازمان جهانی بهداشت (WHO)
سازمان جهانی بهداشت یکی از سازمان‌های تخصصی سیستم ملل متحد است که نقش اصلی آن هدایت و هماهنگی برنامه های سلامت در سطح بین‌المللی می‌باشد. هدف سازمان جهانی بهداشت دست یافتن به بالاترین سطح ممکن سلامت برای همه مردم دنیا است. مهمترین مسئولیت‌های این سازمان بین‌المللی عبارتند از:

�        ایجاد انگیزه برای ریشه کنی بیماری‌های همه گیر، بومی و سایر بیماری‌ها.

�        ارتقای وضع تغذیه، مسکن، بهسازی محیط، شرایط کار و دیگر جنبه های بهداشت محیط.

�        ترویج همکاری بین گروه های علمی و حرفه ای مسئول پیشبرد سلامت.

�        ترویج و هدایت پژوهش در زمینه سلامت.

�        تعیین استانداردهای بین‌المللی برای غذا، مواد بیولوژیک و فرآورده های دارویی.

�        کمک به ایجاد یک اعتقاد عمومی در بین همه مردم در باره امور بهداشتی.

اجرای موفقیت آمیز این وظایف نیاز به تکنولوژی جدید و پیشرفته ای داشت که می‌بایستی در شرایط مِیدانی محک زده شود و این به نوبه خود به پژوهش بیشتر برای یافتن پاسخ‌های موثر مربوط می‌شد. با تصویب استراتژی جهانی سلامت برای همه تا سال 2000 در سی و چهارمین اجلاس مجمع بهداشت جهانی که در ماه مه 1981 در ژنو تشکیل شد، وظایف این سازمان ابعاد تازه ای یافت.

منظور از هدف سلامت برای همه تا سال 2000 همانطور که در کنفرانس بین‌المللی آلماآتا در مورد مراقبت‌های اولیه بهداشتی آمده این است که کلیه مردان و زنان بتوانند بر اساس 8 رکن اصلی مراقبت‌های اولیه بهداشتی از نظر اقتصادی و اجتماعی زندگی مولد و پرباری داشته باشند. این ارکان عبارتند از: آموزش در باره مشکلات بهداشتی شایع و راه های شناسایی و پیشگیری از آن‌ها، ترویج تدارک غذا و تغذیه مناسب، دسترسی به آب آشامیدنـی سالـم و دفع بهداشتـی فضـولات، مراقبـت از سلامـت مادران و کـودکان از جمـله تنظیم خانواده (MCH including family planning) ایمن سازی بر علیه بیماری‌های عفونی مهم، پیشگیری و کنترل بیماری‌های بومی شایع، درمان مناسب سوانح و بیماری‌های رایج و دسترسی به داروهای اساسی.

امروزه سیاست مورد قبول سازمان جهانی بهداشت بر تلاش پیگیر و سازمان یافته همه کشورها برای تامین سلامت کلّیه افراد جامعه تاکید دارد. از نظر اساسنامه سازمان جهانی بهداشت "سلامت" عبارت است از "برخورداری کامل از سلامت جسمی، روانی و اجتماعی و نه صرفا فقدان بیماری یا ناتوانی" 0 فائق آمدن بر موانع مربوط به سلامت شامل محیط آلوده، غذای ناکافی یا ناسالم، فقدان آموزش، و کمبود یا ضعف مراکز ارائه خدمات بهداشتی درمانی از دیگر مسائلی است که مورد تاکید سازمان جهانی بهداشت می‌باشد.

از نظر این سازمان بین‌المللی (WHO) سلامت یک مسئولیت مشترک است که افراد، خانواده، جامعه و ملت را در بر می‌گیرد. تلاش‌های بخش سلامت باید به وسیله بسیاری دیگر از بخش‌های مربوط از قبیل کشاورزی، آب و بهسازی محیط ، اقتصاد، برنامه ریزی، ارتباطات و آموزش، حمایت و تقویت شوند.

در سال 1977 مجمع بهداشت جهانی تصمیم بر این گرفت که هدف اجتماعی کشورها و سازمان جهانی بهداشت دستیابی همه مردم دنیا تا سال 2000 به درجه ای از سلامت و تندرستی باشد که به همه آن‌ها اجازه دهد از نظر اقتصادی و اجتماعی زندگی مولد و پرحاصلی داشته باشند، و این تولدی بود برای جنبش "سلامت برای همه تا سال 2000 "0

در سال 1978 کنفرانس بین‌المللی مشترک بین سازمان جهانی بهداشت و یونیسف در باره مراقبت‌های اولیه بهداشتی اعلامیه آلماآتا را پذیرفت. در سال 1981 مجمع بهداشت جهانی (گردهمایی سالانه هیئت‌های نمایندگی کشورهای عضو که معمولا در ژنو تشکیل می‌شود( استراتژی جهانی سلامت برای همه تا سال 2000 را تصویب کرد. استراتژی مورد بحث بر ایجاد یک نظام سلامت با شروع مراقبت‌های اولیه بهداشتی برای ارائه برنامه های کشوری فراگیر و قابل دسترسی به وسیله همه مردم، تاکید دارد. این برنامه ها شامل اقداماتی است برای ارتقای سلامت، پیشگیری از بیماری‌ها، تشخیص، درمان و توانبخشی. استراتژی مذکور، اقداماتی را که باید به وسیله افراد، خانواده ها، جوامع و واحدهای ارائه خدمت در سطوح اولیه و پشتیبانی صورت گیرد مشخص می‌کند، همچنین نقش سایر بخش‌ها را تعیین می‌کند. از خصوصیات دیگر استراتژی این است که تکنولوژی مناسب برای کشورهای مربوطه را انتخاب می‌نماید.

تکنولوژی انتخابی باید از نظر علمی معتبر باشد، و با توجه به منابع و امکانات کشور قابل تحمل باشد. استراتژی مورد بحث، نظارت اجتماعی بر ساختار سلامت و تکنولوژی را از طریق مشارکت فعال جامعه ضروری می‌داند، همچنین به نقش اقدامات بین‌المللی در تقویت عملیات کشوری از طریق تبادل اطلاعات، ارتقای پژوهش و توسعه، کمک فنی، آموزش، تامین هماهنگی درون و برون بخشی و ترویج و تقویت عناصر اصلی مراقبت‌های اولیه بهداشتی در کشورها تاکید دارد.

علیرغم پیشرفت‌های حاصله در زمینه سلامت. مشخص شد که هدف سلامت برای همه تا سال 2000 به دلایل مختلف از جمله تغییرات جهانی و چالش‌های سیاسی، اقتصادی. اجتماعی و فرهنگی مربوطه که بر روی نظام سلامت تاثیر می‌گذارند، دست یافتنی نمی‌باشند. در این ارتباط، سازمان جهانی بهداشت با همکاری کشورهای عضو، استراتژی سلامت برای همه را برای قرن بعدی (قرن بیست و یکم( تجدید کرد.

صندوق کودکان ملل متحد (UNICEF)
یونیسف بخشی از ملل متحد است که منحصرا به کودکان اختصاص یافته است. این سازمان در سال 1946 به عنوان جزئی از سیستم ملل متحد به منظور تسکین آلام کودکان به دنبال جنگ جهانی دوم پایه گذاری شد. یونیسف یک تجلی از روحیه رایج زمان یعنی تعهد برای رویارویی و حل مشکلات به طور دسته جمعی بود. از سال 1950 که مجمع عمومی ملل متحد اختیارات و تعهدات یونیسف را وسیعتر کرد، این سازمان در کشورهای در حال توسعه برای کودکانی که آینده آن‌ها به واسطه فقر، بیماری‌های قابل پیشگیری، سوء تغذیه و فقدان فرصت‌های آموزشی به مخاطره افتاده است در تلاش بوده است.

یونیسف به وسیله پیمان نامه حقوق کودک که در سال 1989 به تصویب مجمع عمومی ملل متحد رسیده است هدایت می‌شود و با کمک همدستانش برای ساختن یک دنیای دوستدار کودک در جهت اهداف زیر تلاش می‌کند:

 

�        ارتقا و رعایت حقوق کودکان و حقوق انسانی خصوصا زنان.

�        هدایت قوانین، سیاست‌ها و اقدامات مربوط به کودکان به وسیله اصولی که بیشترین منابع را برای کودکان در بر دارند.

�        فراهم کردن حداکثر امکان رشد برای کودکان به طوریکه بتوانند سالم زندگی کنند و زندگی فعالی داشته باشند، همچنین از فرصت‌های زیادی برای یادگیری و مشارکت در تصمیماتی که رفاه آنها را متاثر می‌سازد برخوردار باشند.

�        رعایت عدالت اجتماعی در تدوین سیاست‌ها و برنامه های مربوط به کودکان.

 

از دیگر وظایف یونیسف، همکاری با سازمان‌های بشر دوستانه در محافظت و کمک رسانی به کودکانی است که در شرایط جنگی قرار گرفته‌اند. هیئت اجرایی یونیسف در سال 1996 طی بیانیه ویژه ای (E / ICEF / 1996 / AB / 1. 2)  ماموریت یونیسف در محافظت از کودکان در فوریت‌ها را مشخص کرده است. یونیسف متعهد است از کودکانی که در شرایط نامساعدی قرار دارند (کودکان جنگ، بلایا، فقر مطلق، انواع خشونت و استثمار( محافظت نماید. همچنین در فوریت‌ها، یونیسف از حقوق کودکان محافظت می‌کند.

صندوق جمعیت ملل متحد (UNFPA)
صندوق جمعیت ملل متحد که تابع مجمع عمومی ملل متحد می‌باشد یکی از بزرگترین منابع مالی بین‌المللی برای کمک به جمعیت در کشورهای در حال توسعه است. این صندوق در سال 1969 شروع به کار کرد

و کشورهای در حال توسعه را در امور مربوط به بهداشت باروری و جمعیتی از جمله سیاست‌های جمعیتی یاری می‌نماید.

صندوق جمعیت ملل متحد به وسیله اصول برنامه عملیاتی مربوط به کنفرانس بین‌المللی جمعیت و توسعه (1994) که به روابط بسیاری بین جمعیت و توسعه تاکید داشته و به تامین نیازهای زنان و مردان بیش از اهداف جمعیتی اهمیت می‌دهد، هدایت می‌شود. صندوق مذکور در زمینه همکاری با دولت‌ها، بخش‌های مختلف سیستم ملل متحد، بانک‌های توسعه، سازمان‌های کمک دهنده، سازمان‌های غیردولتی بین‌المللی و جامعه مدنی کاملا متعهد می‌باشد. شورای اجتماعی و اقتصادی ملل متحد در سال 1973 مسئولیت‌های صندوق جمعیت ملل متحد را به شرح زیر تعیین کرده است :

 

�        آگاه سازی و ظرفیت سازی برای پاسخگویی به نیازهای جمعیت و تنظیم خانواده.

�        ارتقا سطح آگاهی در کشورها اعم از توسعه یافته و در حال توسعه در مورد مشکلات مربوط به جمعیت و راهکارهای مقابله با این قبیل مشکلات.

�        کمک به کشورهای در حال توسعه برای حل مشکلات جمعیتی، در قالب نیازها و شرایط کشور درخواست کننده.

�        به عهده گرفتن نقش رهبری در سیستم ملل متحد در ارتقای برنامه های جمعیتی و هماهنگ کردن پروژه هایی که توسط صندوق حمایت می‌شوند.

سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (UNESCO)
هدف اصلی یونسکو مشارکت در صلح و امنیت در جهان است از طریق ارتقای همکاری در بین ملل در زمینه آموزش، علم، فرهنگ و ارتباطات، به منظور تحقق احترام عالمگیر برای عدالت، حاکمیت قانون، حقوق انسانی و آزادی‌های اساسی برای همه مردم دنیا بدون برتری نژاد، جنس یا مذهب، به ترتیبی که در منشور ملل متحد آمده است. به منظور نیل به این اهداف، یونسکو وظایف پنجگانه زیر را عهده دار می‌باشد:

�        بررسی‌های آینده نگر : چه شکلی از آموزش، علم، فرهنگ و ارتباطات برای دنیای فردا؟

�        پیشرفت، انتقال و سهم بردن از دانش : با تکیه بر فعالیت‌های پژوهشی، آموزشی و آموختنی.

�        اقدام برای تعیین استانداردها : تهیه و تصویب اسناد بین‌المللی و توصیه های قانونی.

�        ارائـه نظریه فنـی : به کشورهــا برای تدوین سیاست‌هــا و تهیه پروژه های مربوط به توسعه در قالب "همکاری فنی" .

�        تبادل اطلاعات تخصصی.

برنامه عمران ملل متحد (UNDP)
برنامه عمران ملل متحد، نهاد اصلی برای هماهنگ کردن کار عمران ملل متحد می‌باشد. بودجه سالانه برنامه مذکور 3/2 میلیارد دلار است وبا این ترتیب بزرگترین سهم را در امر توسعه در سطح جهانی دارا می‌باشد.

برنامه عمران ملل متحد در سیاستگذاری و ظرفیت سازی برای رشد اقتصادی کشورها نقش مهمی را ایفا می‌نماید، ضمنا از طریق همکاری با بخش‌های دولتی و خصوصی امکان استفاده هرچه بیشتر از منابع کمکی را در مقابله با چالش‌ها و فرصت‌های حاصله از "جهانی شدن" فراهم می‌نماید.

اداره کمیساریای عالی ملل متحد (UNHCR)
وظیفه اصلی اداره کمیساریای عالی ملل متحد که در سال 1950 تاسیس شد، هدایت و هماهنگی اقدامات بین‌المللی برای محافظت از آوارگان جهان و حل مشکلات آن‌ها می‌باشد. اداره مذکور از بدو تاسیس تاکنون به 50 میلیون آواره کمک کرده و برنده دو جایزه نوبل در سال‌های 1954 و1981 بوده است. مهمترین مسئولیت اداره کمیساریای عالی ملل متحد تحت عنوان "محافظت بین‌المللی" تضمین احترام به حقوق اساسی آوارگان است از جمله حفظ حق پناهندگی و عدم برگشت اجباری (غیرداوطلبانه( آوارگان به کشوری که امکان شکنجه و آزار در آن وجود دارد. ترویج موافقتنامه های بین‌المللی مربوط به آوارگان، پایش رعایت قوانین بین‌المللی به وسیله کشورها و دادن کمک‌های اساسی از قبیل غذا، پناهگاه و مراقبت‌های دارویی به غیر نظامیان فراری از دیگر وظایف اداره کمیساریای عالی ملل متحد می‌باشند.

برنامه محیط زیست ملل متحد (UNEP)
برنامه محیط زیست ملل متحد در سال 1972 بنیان نهاده شد. ماموریت این برنامه رهبری و جلب مشارکت در مراقبت از محیط زیست است، این مهم از طریق توانمند سازی ملت‌ها و مردم برای بهبود کیفیت زندگی بدون مصالحه کردن منافع نسل آینده تحقق می‌یابد.

برنامه محیط زیست ملل متحد، ضمن تعیین خط مشی و دستور کار محیط زیست در سطح جهانی، اجرای ابعاد محیطی توسعه پایدار را در سیستم ملل متحد بهبود می‌بخشد و به عنوان یک مرجع معتبر در توسعه جهانی محیط، عمل می‌نماید.

گروه بانک جهانی (World Bank Group)
بانک جهانی شامل گروهی مشتمل بر پنج موسسه است : بانک بین‌المللی برای نوسازی و توسعه (تاسیس در 1945)، شرکت دارایی بین‌المللی (1956) انجمن بین‌المللی توسعه (1960)، آژانس تضمین سرمایه‌گذاری چند جانبه (1988) و مرکز بین‌المللی برای تسویه منازعات سرمایه‌گذاری (1966). هدف مشترک کلیه موسسات فوق، کاهش فقر در سرتاسر جهان از طریق تقویت اقتصاد ملت‌های فقیر می‌باشد.گروه بانک جهانی دارای 11000 کارمند است و بودجه سالیانه آن حدود 4/1 میلیارد دلار می‌باشد.

سازمان بین‌المللی کار (ILO)
سازمان بین‌المللی کار، یک آژانس تخصصی است که مسئولیت اصلی آن ارتقای عدالت اجتماعی و حفظ حقوق انسانی کارگر می‌باشد. این سازمان در سال 1919 تاسیس شد و در سال 1946 به اولین آژانس تخصصی ملل متحد تبدیل گردید. مهمترین وظایف سازمان بین‌المللی کار و کارگر عبارتند از :

�        تعیین سیاست‌ها و برنامه های بین‌المللی برای کمک به بهبود شرایط کار و زندگی

�        ایجاد استانداردهای بین‌المللی به عنوان راهنمای مقامات کشوری در اجرایی کردن این سیاست‌ها

�        اجرای یک برنامه وسیع همکاری فنی برای کمک به دولت‌ها در جهت موثر سازی سیاست‌ها و مشارکت در برنامه های آموزشی و پژوهشی به منظور پیشبرد این فعالیت‌ها.

سازمان بین‌المللی از این نظر که نمایندگان کارگر و کارفرما با نمایندگان دولت در تعیین سیاست‌ها صدای یکسان دارند، دربین سازمان‌های جهانی، بی همتا می‌باشد.

سازمان بین‌المللی تجارت (WTO)
سازمان بین‌المللی تجارت در سال 1995 تاسیس و جانشین قرارداد کلی در باره تعرفه عمومی و تجارت  (GATT) شد، که به نوبه خود تنها مجموعه بین‌المللی بود که با قوانین جهانی تجاری در بین ملت‌ها سروکار داشت. سازمان بین‌المللی تجارت، یک موسسه تخصصی نیست ولی با ملل متحد تشریک مساعی می‌کند، و هدف آن هموارسازی راه تجارت از طریق حل و فصل منصفانه منازعات تجاری در بین ملت‌ها بر اساس قوانین موجود می‌باشد. (در این ارتباط، بیش از 60 موافقتنامه وجود دارد که زمینه را از نظر قانونی برای تجارت بین‌الملل و سیاست‌های بازرگانی مهیا می‌سازد( 0

سازمان منع سلاح‌های شیمیایی (OPCW)
هدف اصلی سازمان منع سلاح‌های شیمیایی اجرای پیمان نامه منع تهیه، تولید، ذخیره و مصرف سلاح‌های شیمیایی و انهدام آن‌ها است. پیمان نامه مذکور که در 29 آوریل 1997 جنبه اجرایی پیدا کرد اولین پیمان خلع سلاح بین‌المللی است که امکان حذف کلیه سلاح‌های تخریبی را فراهم می‌کند.

سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد (FAO)
سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد نقش رهبری در توسعه روستایی را عهده دار می‌باشد. هدف اصلی این سازمان مبارزه با فقر و گرسنگی از طریق ترویج کشاورزی، بهبود تغذیه و پیگیری امنیت غذا است (دسترسی همه مردم در همه اوقات به غذایی که برای یک زندگی فعال و سالم به آن نیاز دارند(. سازمان غذا و کشاورزی در جریان یک کنفرانس در شهر کوبک (Quebec) در 16 اکتبر 1945 بنیان نهاده شد و از همان تاریخ، این روز به روز جهانی غذا معروف شده است.

برنامه غذای جهانی (WFP)
برنامه غذای جهانی سیستم ملل متحد که بزرگترین سازمان بین‌المللی در زمینه کمک‌های غذایی است سالیانه 3 میلیون تن مواد غذایی توزیع می‌نماید. هدف اصلی برنامه غذای جهانی که در سال 1963 تاسیس شده، کمک به مردم فقیر کشورهای در حال توسعه از طریق مبارزه با فقر و گرسنگی در جهان است. برنامه مذکور علاوه بر کمک‌های غذایی برای توسعه اقتصادی و اجتماعی، در زمان فوریت‌ها نیز به کمک قربانیان جنگ و بلایا می‌شتابد و نیازهای غذایی آنان را تامین می‌نماید. برنامه غذا و کشاورزی بیش از 5000 نفر کارمند دارد که بیش از نیمی از آن‌ها در استخدام موقت می‌باشند. این برنامه در سال 1999 ، 4/3 میلیون تن غذا به 89 میلیون نفر در 82 کشور اهدا نمود. (کل هزینه ها بالغ بر 5/1 میلیارد دلار بوده است( .

سازمان‌های غیر دولتی بین‌المللی و توسعه سلامت
سازمان‌های غیردولتی (NGOs) بین‌المللی تحت عناوین مختلف از قبیل سازمان، انجمن، اتحادیه، آژانس، کمیسیون، گروه مشورتی، جمعیت، مرکز، مجمع و فدراسیون در توسعه سلامت ملی و بین‌المللی نقش مهمی ایفا می‌نمایند. تا این تاریخ، 189 سازمان غیر دولتی بین‌المللی مرتبط با سلامت توسط سازمان جهانی بهداشت به رسمیت شناخته شده‌اند. با توجه به زیاد بودن تعداد سازمان‌های غیر دولتی بین‌المللی، بحث در باره وظایف و مسئولیت‌های سازمان‌های مذکور و نقش آن‌ها در توسعه سلامت از حوصله این مقاله خارج است.

نقش سیستم ملل متحد در توسعه سلامت در ایران
          در بین سازمان‌ها، صندوق‌ها و برنامه های وابسته به سیستم ملل متحد، سازمان جهانی بهداشت (WHO) ، صندوق کودکان ملل متحد (UNICEF) و صندوق جمعیت ملل متحد (UNFPA) بیش از سایر موسسات مربوط به ملل متحد در توسعه سلامت در ایران نقش دارند. لذا به طور خلاصه به ذکر فعالیت‌های اصلی سه موسسه مذکور در کشور می‌پردازیم.

1 ـ  سازمان جهانی بهداشت (WHO)
با توجه به نقش ویژه سازمان جهانی بهداشت در توسعه سلامت ملی و بین‌المللی، پس از مروری کوتاه بر تاریخچه، ساختار، تصمیم گیری و منابع مالی سازمان، به مهمترین برنامه ها و فعالیت‌های سازمان جهانی بهداشت در جمهوری اسلامی ایران اشاره خواهیم کرد.

با گذشت بیش از 50 سال از عمر سازمان جهانی بهداشت، تعداد کشورهای عضو از 61 کشور (در سال 1948) به 192 کشور (در حال حاضر( افزایش یافته است. سازمان مذکور، از سه سطح عملیاتی (اداره مرکزی، ادارات منطقه ای و ادارات کشوری( تشکیل شده و دارای 3500 نفر کارمند ثابت می‌باشد. اداره امور سازمان جهانی بهداشت را سه هیئت اصلی شامل مجمع بهداشت جهانی، هیئت اجرایی و دبیرخانه، عهده دار میباشند. مجمع بهداشت جهانی از نمایندگان کلیه کشورهای عضو تشکیل می‌شود و وظیفه اصلی آن سیاستگذاری، تصویب بودجه و انتصاب مدیر کل است. اجلاس مجمع بهداشت جهانی همه ساله در ماه مه در ژنو برگزار می‌شود. هیئت اجرایی شامل 32 نفر عضو می‌باشد که توسط مجمع از بین کشورهای عضو برای مدت سه سال انتخاب می‌شوند. جلسات هیئت اجرایی سالی دوبار (ژانویه و مه( تشکیل می‌شود. رسیدگی به امور فنی، تهیه برنامه کار مجمع و بررسی بودجه سازمان از اهم وظایف هیئت اجرایی می‌باشند.

سازمان جهانی بهداشت دارای شش منطقه (اروپا ، آمریکا ، آفریقا، آسیای جنوب  شرقی ، غرب اقیانوس  آرام ، مدیترانه شرقی( و 141 اداره کشوری می‌باشد. بودجه جاری سازمان برای سال‌های 2001ـ2000 مبلغ 842 میلیون دلار و مشارکت جمهوری اسلامی ایران بالغ بر 700/328/1 دلار بوده است.

کمک‌های فنی سازمان جهانی بهداشت در چارچوب زیر صورت می‌گیرد:
�        اعزام متخصص یا مشاور به کشورها.

�        کمک به آموزش نیروی انسانی پزشکی و بهداشتی کشورها از طریق برگزاری دوره های آموزشی داخلی یا خارجی و یا اعزام نیروها به خارج از کشور به منظور بازآموزی یا طی دوره های تکمیلی در زمینه برنامه های بهداشتی.

�        تامین لوازم و تجهیزات اساسی مورد نیاز برنامه ها.

�        کمک به برنامه های پژوهشی خصوصا پژوهش‌های کاربردی.

�        برگزاری گردهمایی‌های بین کشوری یا منطقه ای.

�        کمک به تبادل اطلاعات در زمینه مسائل پزشکی و بهداشتی.

 

کمک‌های فنی سازمان جهانی بهداشت به جمهوری اسلامی ایران در قالب برنامه های دو ساله و بر اساس برنامه ریزی مشترک تحقق می‌یابد.

   اعتبارات تخصیص یافته برای سال‌های 2003-2002 مبلغ 000/103/2 دلار بوده است. 75 درصد از اعتبارات موجود برای کمک به هشت برنامه در اولویت به شرح زیر اختصاص یافته است:

�        اصلاحات در بخش سلامت

�        برنامه اثربخشی مدیریت

�        نظام اطلاع رسانی سلامت

�        مبارزه با بیماری‌های غیرواگیر  (NCD) از جمله بهبود شیوه های زندگی و ارتقای سلامت

�        توسعه نیروی انسانی مربوط به سلامت

�        تامین داروهای اساسی

�        بهبود کیفیت

�        پژوهش در زمینه نظام سلامت

 

علاوه بر این، برنامه دو ساله (2003ـ2002) مشترک بین دولت جمهوری اسلامی ایران و سازمان جهانی بهداشت برای فعالیت‌های زیر اهمیت ویژه ای قائل شده است:

�        تقویت برنامه نیازهای اساسی توسعه (BDN)

�        بهبود کیفیت داروهای اساسی و منطقی کردن مصرف آن‌ها

�        خودکفایی در تولید واکسن با کیفیت مطلوب

�        تربیت نیروی انسانی بر اساس نیازهای واقعی جامعه از طریق توسعه برنامه های آموزش پزشکی جامعه نگر (COME) و آموزش مداوم پزشکی (CME)

�        وسعت بخشیدن به پژوهش‌های مربوط به نظام سلامت به طوری که کارکنان بهداشتی در اجرای پژوهش به عنوان یک ابزار حل مشکل، نقش مستقیم و موثری داشته باشند.

�        اصلاح نظام اطلاع رسانی سلامت به ترتیبی که از اطلاعات موجود بتوان برای تصمیم گیری به موقع استفاده نمود.

در بین سایر برنامه هایی که مورد حمایت سازمان جهانی بهداشت می‌باشند، برنامه مبارزه با بیماری‌های واگیر از اهمیت بیشتری برخوردار است. این برنامه شامل عناوین زیر می‌باشد:

�        ریشه کنی فلج اطفال

�        حذف سرخک

�        حذف کزاز نوزادان

�        سل

�        مالاریا

�        ایدز و بیماری‌های آمیزشی

�        حذف جذام

�        بیماری‌های گرمسیری

�        بیماری‌های قابل انتقال بین انسان و حیوان (Zoonotic Diseases)

�        کنترل حشرات

�        مراقبت و کنترل بیماری‌ها

2 ـ  صندوق کودکان ملل متحد (UNICEF)
صندوق کودکان ملل متحد (یونیسف) از سال 1363 در ایران شروع به فعالیت نموده است. در سال 1379 دولت جمهوری اسلامی ایران و یونیسف برنامه پنج ساله جدیدی را همزمـان با برنامـه سوم توسعـه کشور (1383-1379) آغاز کردند. برنامه حمایتی یونیسف همچنین با دوره های برنامه ای صندوق جمعیت و برنامه عمران ملل متحد همزمانی دارد.

برنامه ریزی روش مند فعالیت‌ها با امضای برنامه های عملیاتی مربوط به پروژه های سالیانه مشترک بین یونیسف و همکاران کشوری برای اولین بار در سال 1379 رسمیت یافته است.

 
برنامه حمایتی یونیسف مربوط به سال‌های 1383-1379 شامل پنج برنامه بخشی به شرح زیر می‌باشد:
�        پیشگیری از سوء تغذیه

�        بهبود کیفیت خدمات

�        کاهش نابرابری‌ها

�        کودکان نیازمند حمایت ویژه

�        ارتقا و پایش عهدنامه حقوق کودک

منابع مالی تخصیص یافته برای اجرای فعالیت‌های مربوط به برنامه های فوق در سال 1381 حدود هشتصد هزار دلار بوده است.

3 ـ  صندوق جمعیت ملل متحد (UNFPA)
رشد جمعیت در ایران در سال‌های 1365-1355 روندی تکان دهنده داشته است. در آن دوران، داشتن خانواده ای بزرگ مایه برکت محسوب می‌شد، ولی ازدواج زودرس، باروری در سنین بالا، بی‌سوادی و عدم دسترسی کافی به وسایل پیشگیری از بارداری موجب افزایش نگران کننده جمعیت در ایران شد. در آن هنگام، داشتن فرزندان زیاد، امری غیرمعمول نبود و بین اوّلین فرزند و آخرین فرزند یک خانوار تفاوت سنی چشمگیری وجود داشت که گاهی به بیست سال یا بیشتر بالغ می‌شد. به عبارت دیگر، بخش اعظمی از سنین باروری زنان صرف به دنیا آوردن اطفال و پرورش آن‌ها می‌گردید. در طی دوران مزبور، رشد سریع جمعیت آثار زیانباری در ساختارهای اقتصادی و اجتماعی بر جای نهاد، تعادل اقتصادی را بر هم زد و در روند توسعه اقتصادی کشور موانعی ایجاد کرد. بنابراین توجه عموم به ضرورت فوری کنترل جمعیت جلب گردید.

سابقه فعالیت‌های صندوق جمعیت در ایران به اواخر دهه 1340 بر می‌گردد. این صندوق بین سال‌های 1349 تا 1367 کمک‌هایی را در اختیار سازمان‌های ذیربط دولتی قرار داد. فعالیت‌های عمده صندوق در طی دوره مزبور عبارت بود از:

�        کمک به تحقیقات در زمینه های تنظیم خانواده، رشد جمعیت، آموزش مدیران بهداشت خانواده و کارکنان بهداشتی و مسئولان تنظیم خانواده

�        تامین وسایل پیشگیری از بارداری و وسایل پزشکی

�        برگزاری کارگاه های آموزشی جهت ارتقای مهارت‌های مدیریتی کارکنان دولت و بهبود بخشیدن به امور مربوط به اطلاعات، آموزش، ارتباطات و تنظیم خانواده.

در سال 1368 بنا به تقاضای دولت جمهوری اسلامی ایران صندوق جمعیت، اولین برنامه موقتی کشوری را با تخصیص اعتباری به مبلغ 4 میلیون دلار برای یک دوره دو ساله از دی ماه 1369 تصویب نمود ولی زمان اجرای این برنامه تا پایان سال 1372 تمدید شد. این برنامه جنبه مقدماتی داشت و منظور از اجرای آن این بود که زمینه لازم را برای اجرای یک برنامه جامع و بلند مدت جمعیتی در جمهوری اسلامی ایران فراهم سازد. صندوق جمعیت پس از پایان برنامه موقتی مزبور برنامه جامعی را برای یک دوره 5 ساله 1377-1373 با تخصیص اعتباری به مبلغ 10 میلیون دلار تصویب کرد.

دومین برنامه کشوری صندوق جمعیت به ترتیبی طراحی شده که دولت جمهوری اسلامی ایران را در دستیابی به اهداف مرتبط با مسایل جمعیت و توسعه به شرح مندرج در برنامه عمرانی پنج ساله دوّم جمهوری اسلامی ایران 1377-1373 یاری دهد.

     دوّمین برنامه کشوری صندوق جمعیت با برنامه عمرانی پنج ساله سوّم جمهوری اسلامی ایران (1383-1379) همزمان است و با اعتباری به مبلغ 11 میلیون دلار در دست اجرا می‌باشد.

کمک صندوق جمعیت در جهت تکمیل برنامه های دولت برای ارتقای حقوق و بهداشت باروری، برابری حقوق زن و مرد و اجرای برنامه های بهداشت جمعیت و باروری از جمله تنظیم خانواده برنامه ریزی شده است. به منظور ایجاد هماهنگی با اولویت‌های دولت، فعالیت‌های مربوط به برنامه صندوق جمعیت عمدتا بر روی مناطق محروم و دور افتاده کشور متمرکز شده است.

 

برنامه کشوری صندوق جمعیت اهداف زیر را دنبال می‌کند:
�        بهبود وضعیت بهداشت باروری و تامین حقوق باروری برای کلیه افراد

�        دست یافتن به موازنه پایدار بین جمعیت، رشد اقتصادی و منابع

�        ایجاد محیط مناسب برای کاهش نابرابری حقوق زن و مرد

�        ترویج بیشتر شرایط مساعد برای بهداشت باروری و تنظیم خانواده

جهت ادامه موضوع در PDF به اینجا کلیک کنید



 
تمامی حقوق این وبلاگ محفوظ است | طراحی : پیچک
بک لینک فا